SESRIC, 2026 Dünya Gıda Günü’nü anmak amacıyla, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) işbirliğiyle 21 Ekim 2026 tarihinde Ankara’daki SESRIC Genel Merkezi bünyesinde yer alan El-Aksa Kütüphanesi’nde SESRIC Sohbetleri serisi kapsamında üst düzey bir etkinlik düzenledi. “İİT Üye Ülkelerinde Başarı Öykülerinden Ölçeklenebilir Çözümlere” temasıyla gerçekleştirilen etkinlik; İİT üye ülkelerinden ulusal kurumların temsilcilerini, diplomatik misyonları, uluslararası kuruluşları, kalkınma ortaklarını, teknik uzmanları ve öğrencileri bir araya getirdi. Etkinlikte, sürdürülebilir tarım-gıda sistemlerinin geliştirilmesi amacıyla başarılı ulusal deneyimlerin bölgesel işbirliği, yenilikçi politikalar ve stratejik yatırımlar aracılığıyla ölçeklenebilir çözümlere nasıl dönüştürülebileceği ele alındı.

SESRIC Genel Direktörü Sayın Zehra Zümrüt SELÇUK, açılış konuşmasında İİT üye ülkelerinin karşı karşıya olduğu devam eden gıda güvenliği sorunlarına dikkat çekerek, 2024 yılında bölgede yaklaşık 243 milyon kişinin yetersiz beslendiğini, 2025 yılında ise yaklaşık 1 milyar kişinin sağlıklı bir beslenme düzenini karşılayamadığını belirtti. İİT üye ülkelerinin sahip olduğu önemli tarımsal kaynaklara ve birikmiş uzmanlığa işaret eden Sayın SELÇUK, bölgede hâlihazırda çok sayıda başarılı girişim ve uygulanabilir çözüm bulunduğunu, bunların ortak zorlukların üstesinden gelmek üzere uyarlanarak yaygınlaştırılabileceğini vurguladı. Bu çerçevede, SESRIC’in istatistik, araştırma ve kapasite geliştirme alanlarındaki çalışmaları aracılığıyla söz konusu çabaları destekleme konusundaki kararlılığını yineledi. Ayrıca, gıda güvenliğinin yalnızca tarımsal üretimle sınırlı olmadığını; güvenli, besleyici ve çeşitlilik bakımından zengin gıdalara erişimi de kapsadığını belirterek, kanıtlanmış yaklaşımlara, Güney-Güney işbirliğine ve sistematik bilgi paylaşımına daha fazla yatırım yapılması çağrısında bulundu.

FAO Türkiye Temsilci Yardımcısı Dr. Ayşegül SELIŞIK, tarım-gıda sistemlerinin geleceğinin şekillendirilmesinde gençlerin üstlendiği kritik role dikkat çekti ve etkisi ulusal sınırların ötesine uzanan bir uluslararası işbirliği modeli olarak FAO-Türkiye Ortaklık Programları’nın (FTPP) önemini vurguladı. Yenilikçiliğin, ortaklıkların ve bilgi paylaşımının dönüştürücü potansiyeline işaret eden Dr. SELIŞIK, gıda kaybı ve israfının azaltılmasına yönelik bölgesel girişimin katılımcı ülkelerin veri sistemlerini, politika çerçevelerini ve kurumsal kapasitelerini güçlendirmelerine katkı sağladığını ifade etti. Ayrıca, SESRIC Sohbetleri gibi platformların deneyim paylaşımını kolaylaştırma ve İİT bölgesinde daha sürdürülebilir ve dayanıklı tarım-gıda sistemlerine geçişi hızlandırma bakımından taşıdığı önemin altını çizdi.

Açılış konuşmalarında, Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu (IFAD) Türkiye Ülke Direktörü Sayın Liam CHICCA, başarılı girişimlerin ölçeklendirilmesinin mevcut modellerin basitçe tekrarlanmasının ötesine geçtiğini; elverişli politika çerçeveleri, sürdürülebilir finansman ve güçlü kurumsal kapasite gerektirdiğini vurguladı. Türkiye Tarım ve Orman Bakanlığı Genel Müdür Yardımcısı Sayın Ahmet Volkan GÜNGÖREN ise kanıtlanmış uygulamaların ortak projelere ve somut yatırımlara dönüştürülmesinin önemine dikkat çekti. Ayrıca, Türkiye’nin COP31 kapsamında su-gıda-iklim ilişkisini gündeminin merkezine yerleştireceğini ve FAO ile ortaklık çerçevesinde bu alanda bir girişim başlatacağını belirtti. Bu açıklama, birbiriyle bağlantılı sürdürülebilirlik sorunlarının ele alınmasında bütüncül yaklaşımların önemini bir kez daha ortaya koydu.

Türkiye eski Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Sayın Mehmet Mehdi EKER, açılış konuşmasında gıda güvenliğini insan onurunun, istikrarın ve barışın temel unsurlarından biri olarak nitelendirdi. Başarılı çözümlerin yaygınlaştırılması için üç temel unsurun önemini vurguladı: güvenilir tarımsal veriler, ortak standartlar ve kurumsal işbirliği ile genetik kaynakların korunması. Bununla birlikte, başarılı uygulamaların etkili biçimde yaygınlaştırılabilmesi için bunların farklı bağlamlar dikkate alınmadan aynen kopyalanması yerine yerel koşullara uyarlanması gerektiğini belirtti. SESRIC’in OICStat veri tabanının ülkelerin karşılaştırmalı ilerlemelerini izlemelerine ve işbirliği fırsatlarını belirlemelerine imkân sağladığını ifade eden Sayın EKER, İslam Gıda Güvenliği Örgütü’nün (IOFS) uluslararası bir gen bankası kurma girişimini memnuniyetle karşıladı. Ayrıca, ortak çözümlerin geliştirilmesinde SESRIC, FAO ve IOFS’nin birbirini tamamlayan rollerine dikkat çekti. Türkiye’nin deneyimlerine değinerek, 2007 yılında yaşanan kuraklığın ardından kuraklığa dayanıklı 15’ten fazla arpa ve buğday çeşidinin geliştirildiğini hatırlattı. Konuşmasını, gıda sistemlerinin dayanıklılığına ve sürdürülebilirliğine vazgeçilmez katkılar sunan çiftçilere, hayvancılıkla uğraşanlara, balıkçılara ve arıcılara teşekkür ederek tamamladı.

SESRIC Araştırmacısı Sayın Muzamil EDEMA, Merkezin yakında yayımlanacak olan “İİT Üye Ülkelerinde Tarım ve Gıda Güvenliği” başlıklı raporunun temel bulgularını sundu. İİT bölgesindeki tarımsal üretimin son on yılda %23 oranında arttığını ve bu artışın aynı dönemde kaydedilen %12’lik küresel artışın üzerinde gerçekleştiğini belirtti. Bununla birlikte, bölgenin tarım ticareti açığının 2024 yılında 106 milyar ABD dolarına ulaştığını ve yetersiz beslenen kişi sayısının 243 milyon olduğunu ifade etti. Bu göstergelerin, üretimde kaydedilen ilerlemelere rağmen bölgede süregelen yapısal sorunların ele alınmasının önemini ortaya koyduğunu vurguladı.

FAO’da FTPP İrtibat Görevlisi olarak görev yapan Sayın Burak GÜRESİNLİ, Türkiye, Orta Asya ve Afrika’da yürütülen Ortaklık Programları kapsamında elde edilen başarı öykülerini paylaştı. Türkiye Hükümeti tarafından sağlanan 30 milyon ABD doları tutarındaki finansmanla desteklenen bu programların, katılımcı ülkeler arasında işbirliğini ve uzmanlık paylaşımını kolaylaştırdığını belirtti. Ayrıca, 18 projenin sonuçlarını ve edinilen deneyimleri belgelemeyi amaçlayan ve yakında yayımlanacak olan FTPP Başarı Öyküleri Yayını’nı tanıttı. Söz konusu yayının, bilgi paylaşımını geliştirmek ve başarılı yaklaşımların farklı bağlamlara uyarlanmasını desteklemek açısından önemli bir kaynak oluşturacağını ifade etti.

Etkinlik, SESRIC Araştırma Direktörü Sayın Mazhar HUSSAIN’in moderatörlüğünde gerçekleştirilen “Başarı Öykülerinden Bölgesel Etkiye: Sürdürülebilir Tarım-Gıda Sistemleri için Yenilikçiliğin, Ortaklıkların ve Yatırımların Ölçeklendirilmesi” başlıklı panel tartışmasıyla devam etti. Panelde, başarılı girişimlerin daha geniş bir bölgesel etkiye dönüştürülebilmesi için gerekli kurumsal, politik ve mali koşullar ele alındı.

Türkiye Cumhurbaşkanlığı Tarım ve Gıda Politikaları Kurulu’ndan Prof. Dr. Aykut GÜL, gıda güvenliğini ulusal güvenliğin temel bileşenlerinden biri olarak nitelendirerek, tedarik zincirlerindeki kırılganlıklar ve iklim kaynaklı şokların yol açtığı aksaklıklara karşı Türkiye’nin geliştirdiği yaklaşımları özetledi. Türkiye Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan Dr. Umay Gökçe ÖZKAN, başarılı uygulamaların yaygınlaştırılmasına yönelik dört aşamalı bir yaklaşım sundu ve sabit modellerin doğrudan kopyalanması yerine uyarlanabilir yöntemlerin aktarılmasının önemini vurguladı. FAO Kıdemli Politika Sorumlusu Sayın Ahmed RAZA, “Dünyada Gıda Güvenliği ve Beslenmenin Durumu” (SOFI) raporunun bulgularına dayanarak, depolama ve lojistik altyapısına yatırım yapılmasının ve sübvansiyonların besleyici gıdaların üretimini ve tüketimini teşvik edecek şekilde yönlendirilmesinin önemine dikkat çekti. Dünya Gıda Programı (WFP) Ortaklık Sorumlusu Sayın Zeynep ÖZKAN ise çok paydaşlı ortaklıkların değerini ve Türkiye’nin insani yardım merkezi olarak üstlendiği rolü vurgulayarak, WFP’nin Türkiye’den gerçekleştirdiği alımların son altı yılda 2,6 milyar ABD dolarına ulaştığını belirtti.

Etkinlik, katılımcılara görüş alışverişinde bulunma, uygulamaya dönük deneyimlerini paylaşma ve kurumsal işbirliğini güçlendirme olanaklarını değerlendirme fırsatı sunan etkileşimli bir soru-cevap oturumu ve ağ oluşturma resepsiyonuyla sona erdi.

Etkinlik boyunca yürütülen tartışmalar, başarılı ulusal deneyimlerin ölçeklenebilir bölgesel çözümlere dönüştürülmesinin; yerel koşullara uyarlanmış yaklaşımlar, güvenilir veriler ve kanıta dayalı politikalar, sürdürülebilir yatırımlar, Güney-Güney işbirliği ve İİT kurumları, ulusal paydaşlar ile uluslararası kuruluşlar arasında etkili ortaklıklar gerektirdiğini bir kez daha ortaya koydu. Diyalog ve uygulamaya dönük bilgi paylaşımı için bir platform sunan SESRIC Sohbetleri, İİT üye ülkelerinde daha dayanıklı, kapsayıcı ve sürdürülebilir tarım-gıda sistemlerinin geliştirilmesine yönelik ortak çabalara katkıda bulundu.